μερικές
φορές
ο
εσωτερικός
μας
κόσμος
καθρεφτίζεται
στο
πρόσωπο

sometimes
inner
world
is
mirrored

in
the
face

 

 

logo
Winners are losers with new attitude.
Η καινούργια αντιμετώπιση για τους χαμένους είναι ότι είναι κερδισμένοι.
"Your action world" David Byrne
αρχική | τέχνη | σημειώσεις
σημειώσεις
καλλιτέχνες εκθέσεις εικονογράφηση

Φαντασία δίχως σύρματα (παρανοϊκοκριτική μέθοδος - 1990)

Πολλές φορές στο μυαλό μου κυριαρχεί μία υποσυνείδητη δύναμη, που με ωθεί να σχηματοποιώ νοητά, βουνά, δέντρα οτιδήποτε και να τα μεταπλάθω συνήθως σε ανθρώπινα πρόσωπα ή κορμιά.
Αυτή η ενέργεια εξηγείται με βάση την προσθαφαιρετική λειτουργία της όρασης.
Μέσα από διάφορες διεργασίες, η λειτουργία της όρασης (σε συνεργασία με τις άλλες αισθήσεις και λειτουργίες του εγκεφάλου) έχει την ικανότητα να προσθαφαιρεί στοιχεία. Έτσι με μία συγκεκριμένη καμπύλη ή ευθεία μπορεί ο εγκέφαλος να ορίσει ένα αντικείμενο.

( + )

Μέσω της προσθαφαιρετικής λειτουργίας της όρασης συμπληρώνονται τα υπόλοιπα στοιχεία που αποτελούν ένα αντικείμενο κι έτσι ορίζεται και συγκεκριμενοποιείται (σημ. ο καθένας βλέπει διαφορετικά πράγματα που μπορεί να ορίζει μία ευθεία.)
Γίνεται όμως και το αντίστροφο.

( - )

Όταν βλέπουμε μία συγκεκριμένη εικόνα, την κωδικοποιούμε, κρατώντας τα απαραίτητα στοιχεία δηλ. αυτά που χρειάζονται για να οριστεί το αντικείμενο στον εγκέφαλό μας. Αρκετές φορές συμβαίνει να διακρίνουμε πολλές διαφορετικές μεταξύ τους εικόνες σ' ένα δεδομένο σχηματισμό.
Είναι σαν να υπάρχουν πολλές ζελατίνες η μία πάνω στην άλλη που πάνω τους υπάρχουν εικόνες διαφορετικές μεταξύ τους και σχηματίζουν μία και μόνο εικόνα.

Η παραπάνω λειτουργία του εγκεφάλου και της όρασης είναι μία απλής μορφής εκδοχή της λεγόμενης "παρανοϊκοκριτικής μεθόδου" που με λίγα λόγια ο Νταλί ( site of Salvador Dali) όρισε σαν ένα είδος "άλογης γνώσης" βασισμένη σ' ένα "ερμηνευτικό παραλήρημα".
Σε μία διάλεξή του που εκδόθηκε το 1934 στις Βρυξέλλες και είχε τίτλο: "Τί είναι ο Σουρρεαλισμός", ο Αντρέ Μπρετόν είπε συγκεκριμένα:
"O Νταλί προίκισε το Σουρρελισμό με ένα εξαιρετικά σημαντικό εργαλείο, την παρανοϊκοκρική μέθοδο, η οποία και αποδείχτηκε αμέσως ικανή να εφαρμοστεί με την ίδια επιτυχία στη ξωγραφική την ποίηση, τον κινηματογράφο την κατασκευή χαρακτηριστικά σουρρεαλιστικών αντικειμένων, την μόδα, την γλυπτική, ακόμα και, στην ανάγκη, σε κάθε είδος εξήγησης".

Όμως η παρανοϊκοκριτική μέθοδος δεν ήταν κάτι καινούργιο, την εποχή του Νταλί.
Θύμιζε έντονα την τεχνική του "Φροτάζ" (frotter=τρίβω) του Μάξ Έρνστ, ένα είδος "οραματικής διεγερσιμότητας" που έγκειται στο τρίψιμο μίας "ανώμαλης επιφάνειας" και τη συνακόλουθη ανάγνωση και ερμηνεία των εικόνων που σχηματίζονται πάνω στο χαρτί.
Κατά τα λεγόμενα του Έρνστ, οι ρίζες αυτής της τεχνικής βρίσκονται στη συνήθεια του Λεονάρντο Ντα Βίντσι να παρατηρεί τις κηλίδες στους παλιούς τοίχους, τα σύννεφα ή τις στάχτες και μέσω αυτών να σχηματίζει στο νού του παραστάσεις φανταστικών τοπίων ή μαχών.
Παραθέτω ένα γραπτό του Ντα Βίντσι από τα "Εγχειρίδια Ζωγραφικής":

 

"Mπορεί κανείς να δεί στους τοίχους σχήματα που θυμίζουν την επιφάνεια μιας χώρας με τα βουνά της, τα ποτάμια της, τους βράχους, δέντρα, πεδιάδες, κοιλάδες, λόφους. Μπορεί να δεί κανείς μάχες και τις ζωηρές κινήσεις των πολεμιστών και περίεργες εκφράσεις στις μορφές και ενδυμασίες και χιλιάδες άλλα πράγματα. Κι όλα αυτά μπορεί να τα επεναφέρει σε κανονικό και ακέραιο σχήμα."

 

Τα παραπάνω δεν απέχουν και πολύ από τα πειράγματα του Άμλετ στον Πολώνιο:

Α. "Βλέπεις το σύννεφο εκείνο που έχει σχεδόν το σχήμα καμήλας;"
Π. "(...) και πράγματι είναι σαν καμήλα."
Α. "Μου φαίνεται σαν κουνάβι."
Π. "Είναι κυρτωμένο σαν κουνάβι."
Α. "Ή σαν φάλαινα?"
Π. "Πράγματι πολύ θυμίζει φάλαινα"

Εκεί ωστόσο που διαφέρει ο Dali, είναι ότι συνδέει τη δραστηριότητα αυτή - όπως προκύπτει και από την ονομασία που της δίνει - με ένα είδος τρέλας ή διανοητικής διαταραχής που προσπαθεί συνειδητά να μιμηθεί. Η περίφημη φράση του "η μόνη διαφορά ανάμεσα σε έναν τρελό κι εμένα είναι ότι εγώ δεν είμαι τρελός" αποκτά λοιπόν, μέσα σε αυτά τα πλαίσια, πολύ πιό σαφές και συγκεκριμένο νόημα.


Oι εικόνες και το κείμενο είναι από προσωπικό αρχείο.
Άν θέλει κάποιος να τα χρησιμοποιήσει : webmaster@sonic.gr

Επιστροφή ^

silent is sonic | τελευταία ενημέρωση : 12.03.2004 14:01
τέχνη μουσική κόμικς φωτογραφία ανακύκλωση dloads
© 2000 - 2005 www.sonic.gr